Martin Visser: Nederland staat al 4 jaar stil

Nederland staat stil op vrijwel alle grote dossiers die bepalend zijn voor economische groei en ondernemerschap. Tijdens het VVVF-jaarevent schetste econoom en journalist Martin Visser hoe politieke verlamming, toenemende regeldruk en het uitblijven van keuzes het bedrijfsleven steeds verder klemzetten.

De afgelopen twee kabinetten hebben vooral ingezet op koopkrachtreparatie in plaats van stabiel en structureel economisch beleid, stelde Visser in zijn presentatie op het VVVF-jaarevent op 19 november 2025 in Soestduinen. Ook werden de kabinetten met meerdere crises geconfronteerd: van de coronapandemie en de energiecrisis tot de oorlog in Oekraïne die nog steeds voortduurt. Daar is inmiddels het conflict in het Midden-Oosten bij gekomen.

“We leven in historische tijden waarin de wereldorde opnieuw wordt herschikt,” aldus Visser. Nederland, met zijn zeer open economie en sterke exportpositie, heeft altijd geprofiteerd van vrije handel.

“Maar we leven nu in een tijd waarin dat aan het veranderen is: de spelregels verschuiven,” stelde hij. Jarenlang was er een breed geloof in concurrentie, marktwerking en zo min mogelijk handelsbelemmeringen.
Dat was het spel waar wij als Europa goed in waren. Inmiddels is er echter een andere speler opgestaan die met handelstarieven en protectionisme een heel ander spel speelt, en daar wordt Nederland steeds sterker door geraakt. De geopolitieke situatie is daarmee fundamenteel veranderd. “Vanaf de jaren tachtig was er sprake van vrijhandel. Wij dachten dat de wereld ons speelveld was,” aldus Visser. “Maar met de tarieven van Trump gelden ineens nieuwe spelregels.” Europa bevindt zich nu tussen twee grootmachten – China en de Verenigde Staten – en moet zijn positie opnieuw bepalen.

 Lees het volledige artikel in V&I Magazine #78