Productieproces

Verf maken is als soep koken: mengen en roeren volgens een uniek recept

Er komt heel wat bij kijken om verf en inkt te maken. Er worden steeds hogere eisen aan gesteld, zodat de producten steeds ingewikkelder worden. Het productieproces wordt wel vergeleken met het koken van soep, een soort haute cuisine. Ook voor verf heb je een recept met ingrediënten nodig die in de juiste hoeveelheden en in de juiste volgorde moeten worden gemengd.

Ingrediënten

Om verf of inkt te kunnen maken, zijn verschillende grondstoffen nodig. In ieder geval de volgende drie:

  1. Het bindmiddel is een hars of een olie. Het zorgt ervoor dat de verschillende stoffen aan elkaar hechten en dat de verf of inkt, na droging, goed blijven zitten op de ondergrond.
  2. In verf en drukinkt zitten ook pigmenten. Dit zijn kleurstoffen in poedervorm.
  3. Oplosmiddelen of verdunningsmiddelen maken het product dunner en vloeibaarder, zodat het gemakkelijker kan worden aangebracht. Denk hierbij aan vluchtige organisch stoffen zoals terpentine of aan water.

Stap 1. Ontvangst grondstoffen

Als de grondstoffen bij de verf- of drukinktfabriek komen, worden ze gecontroleerd. Er wordt gemeten of het gewicht of de hoeveelheid van de grondstoffen klopt en de kwaliteit van de grondstoffen wordt gecontroleerd. Deze controle is niet nodig als de leverancier de kwaliteit van de grondstoffen al garandeert.
Na controle worden de grondstoffen opgeslagen. Er is een verschil in de opslag van vaste stoffen en vloeistoffen. Vaste stoffen zijn meestal verpakt in bigbags, zakken of vaten. Vloeistoffen kunnen in vaten of tanks zijn opgeslagen. Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen in speciale ruimtes die vaak extra brandbeveiliging hebben. 


Stap 2. Afwegen, voorbereiden

Aan de hand van een recept worden de grondstoffen verzameld en afgewogen. Dat afwegen moet precies gebeuren. Een klein beetje te veel of te weinig kan grote invloed hebben op de eigenschappen van de verf of inkt.
Bij de voorbereiding wordt gekeken of er voldoende grondstoffen zijn en of de werkplek schoon is. Bovendien worden de veiligheidsprocedures opgevolgd. De medewerkers gebruiken in de fabriek persoonlijke beschermingsmiddelen zoals werkkleding, veiligheidshelm, veiligheidsschoenen, gezichtsbescherming, handschoenen, gehoorbescherming en ademhalingsbescherming.


Stap 3. Voormengen

Als alles klaar staat, begint het voormengen. De afgewogen grondstoffen worden in de juiste volgorde bij elkaar gedaan in grote kuipvaten. Bij het voormengen worden alleen die grondstoffen bij elkaar gevoegd die nodig zijn voor het ‘omhullen’ van de pigmentdeeltjes. Ze worden gemixt tot de samenstelling van het mengsel overal gelijk is geworden (homogeen). Er is nu een dikke verfpasta ontstaan.
Tijdens het voormengen wordt vaak al begonnen met het dispergeren (zie stap 4). Er is geen scherpe scheiding tussen voormengen en dispergeren; deze stappen lopen in elkaar over.


Stap 4. Dispergeren

Tijdens het dispergeren (malen) worden de pigment-deeltjes nog kleiner gemaakt. In kuipvaten of dispergeertanks wordt het droge pigment gemalen met het bindmiddel: ieder pigmentdeeltje krijgt als het ware een laagje bindmiddel om zich heen. Hoe beter de pigmentdeeltjes worden vermalen met het bindmiddel, hoe fijner de verf is gedispergeerd.
Dispergeren is alleen nodig bij producten die een bepaalde kleur en kleurkracht moeten hebben, zoals bij een witte basisverf en bij kleurpasta’s. Bij kleurpasta’s wordt vaak gebruik gemaakt van een molen die is gevuld met parels om de gewenste fijnheid en kleurtoon te krijgen. In andere gevallen is malen met een high speed mixer voldoende.
Kleurpasta’s worden meestal niet in de fabriek aan de verf toegevoegd, maar worden apart geleverd met de basisverf. Bouwmarkten kunnen dan zelf kleurpasta’s toevoegen en zo de gewenste kleur voor de klant maken.


Stap 5. Afmengen

Na het voormengen en dispergeren is het product nog niet klaar voor gebruik. Om aan alle eisen te voldoen, moeten nog verschillende stoffen aan de verf of inkt worden toegevoegd. Dit heet afmengen. Ook dat moet heel precies gebeuren. Stoffen die kunnen worden toegevoegd:

  • Oplosmiddelen en verdunningsmiddelen maken de verfpasta dun en vloeibaar.
  • Hulpstoffen verbeteren de eigenschappen van het verfmengsel. Om de verf sneller te laten drogen, voegt men bijvoorbeeld een droogmiddel toe. Ook zijn er hulpstoffen die het wegvloeien van de kwaststrepen bevorderen. Een anti-velmiddel zorgt ervoor dat er in een bus geen verfvellen ontstaan.

Stap 6. Keuren

Voordat het product wordt afgevuld, moet het worden goedgekeurd. Een bedrijf kan dit keuren volgens eigen kwaliteitseisen, maar er zijn ook Europese NEN- en ISO-normen. In het laboratorium van een fabriek worden meerdere kwaliteitstesten uitgevoerd. Zo wordt onder andere dekkend vermogen, glans en elasticiteit beoordeeld, evenals de hardheid, hechting en krasvastheid. In het laboratorium van de verffabriek worden uitgebreid testen gedaan, bijvoorbeeld om de eigenschappen te controleren op ondergronden als hout, staal, glas, kunststof.
Een kwalitatief goede verf of inkt is nog geen garantie voor een goed eindresultaat. Het eindresultaat hangt ook af van de keuze voor een bepaalde verf of inkt, de (weers)omstandigheden en de manier waarop de verf wordt aangebracht. Het is belangrijk dat de eindgebruiker de gebruiksaanwijzing goed opvolgt. 


Stap 7. Afvullen

Na het keuren wordt de verf of inkt nog gefilterd om eventuele vuiltjes (haartjes, gruis, velletjes, etc.) eruit te halen. Daarna kan het afvullen beginnen. Via buizen loopt de verf of inkt uit de kuipvaten in de emmers of blikken. De hoeveelheid en samenstelling moet altijd hetzelfde zijn. Via een computerscherm houdt een medewerker het afvullen daarom precies bij. Bij producten die erg snel uitzakken, wordt ook tijdens het afvullen geroerd.
Verspilling wordt zoveel mogelijk voorkomen door verfresten in kuipvaten, na controle, weer te verwerken in het productieproces. De kuipvaten worden daarna schoon gemaakt en opnieuw gebruikt.


Stap 8. Verzenden

Na het afvullen worden de producten, meestal helemaal automatisch, voorzien van een deksel en etiket. Daarna gaan ze naar de verpakkingsmachines waar ze in een doos worden gezet die worden voorzien van de vereiste transportinformatie zoals een barcode. Een orderverzamelaar (order-picker) zorgt ervoor dat de juiste producten op de juiste wijze binnen de afgesproken termijn worden afgeleverd.
Het transport van de verf- en inktproducten wordt vaak geregeld door externe transportbedrijven.


Verbreed je kennis

Ontwikkel jezelf! Volg een VVVF-erkende opleiding.

Interessante bedrijven

Doe ervaring op bij een lidbedrijf bij u in de buurt.